Trance tussen rook en resonantie

Een poort naar een andere wereld
Met Black Koyo betreedt saxofonist Mattias De Craene een klankwereld die tegelijk intiem en monumentaal aanvoelt. Wat ontstond uit reizen tussen Brussel en het Marokkaanse Essaouira, groeide uit tot een project waarin Gnawa-traditie, elektronica en bezwerende improvisatie samenvloeien. Guibri, qraqueb, saxofoon, loops en repetitieve zangpatronen vormen geen verzameling losse elementen, maar een langzaam kolkende stroom waarin luisteren haast een lichamelijke ervaring wordt. De muziek ademt ritueel en verbeelding: een ruimte waarin tijd oplost en klank een vorm van collectieve trance wordt.

Mattias De Craene

VAN EXPLOSIE NAAR VERSTILLING
Het parcours van De Craene laat zich lezen als een zoektocht naar essentie. Als drijvende kracht achter Nordmann en MDC III ontwikkelde hij een explosieve, rockgedreven jazztaal waarin volume en fysieke intensiteit centraal stonden. Maar persoonlijke breuklijnen — burn-out, tinnitus en depressie — stuurden zijn muziek langzaam naar binnen. Zijn saxofoon verloor niets aan kracht, maar kreeg een andere functie: ademend, tastend, zoekend. In zijn solowerk verschuift de aandacht van impact naar aandachtigheid, van uitbarsting naar resonantie. Ambient, stilte en herhaling worden bouwstenen van een filmisch universum waarin elke toon zorgvuldig lijkt afgewogen.

Black Koyo met zang en qraqueb

DE ZIEL VAN BLACK KOYO
Ook Black Koyo beweegt zich moeiteloos tussen traditie en vernieuwing. Onder leiding van maalem Hicham Bilali ontvouwt zich een bezwerend samenspel van guibri, metalen qraquebs en call-and-responsegezangen. Bilali, geboren in Fez uit een Marokkaanse moeder en een Senegalese vader, groeide op binnen de Gnawa-cultuur en leerde het vak van meester Hamid Dkaki. Die eeuwenoude muzikale erfenis klinkt door in elke ritmische cadans. Toch blijft de groep niet steken in folklore: hun aardse grooves en repetitieve zangpartijen openen een hedendaags, haast psychedelisch klanklandschap waarin spiritualiteit tastbaar wordt.

Black Koyo met mystieke rituelen

MYSTIEK OP DE KOUTER
In de grote zaal van Ha Concerts hangt vanaf de eerste seconden een geladen spanning. Het podium baadt in rook en schimmig licht, alsof de zaal langzaam wordt voorbereid op een ceremonie eerder dan een concert. Wanneer artistiek leider en programmator jazz/global Jaïr Tchong het publiek uitnodigt om te dansen, voelt dat aanvankelijk nog wat voorbarig aan. De eerste klanken lijken eerder te zweven dan te bewegen. Maar precies daarin schuilt de kracht van de avond: verwachtingen worden niet ingelost, maar langzaam ontmanteld.

Mattias De Craene op sopraan- en tenorsax en elektronica

EEN TRANCE DIE ZICH LANGZAAM OPENT
De Craene laat zijn tenorsaxofoon eerst fluisteren in bijna abstracte lijnen. Elektronische texturen dwarrelen daar als mist omheen, terwijl de Arabische uitroepen van Black Koyo de muziek een sacrale ondertoon geven. Langzaam groeit de intensiteit. De repetitieve patronen van de qraquebs — scherp als castagnetten — duwen het geheel vooruit, terwijl de guibri diepe pulsen door de zaal stuurt. Wat begint als een ingetogen verkenning, verandert haast ongemerkt in een opzwepende trip richting het hart van de Gnawa-traditie. De muziek wordt luider, voller, lichamelijker, tot de eerste climax als een golf door de zaal slaat.

Black Koyo

RITUEEL EN EXTASE
Na een daverend applaus zet Bilali een indrukwekkende solo in op guibri. Elektronische soundscapes tillen het rituele karakter van de muziek nog verder op, terwijl zwevende saxlijnen, handgeklap en repetitieve zangpartijen de zaal in een collectieve roes trekken. De verschillende muzikale werelden versmelten hier volledig: De Craene’s introspectieve elektronica en de aardse trancekracht van Black Koyo vinden elkaar in een haast hypnotische cadans. Zelfs het ritueel rond het aansteken van een enorme wierrookpot voelt niet als decor, maar als een vanzelfsprekend onderdeel van de ervaring. Het recente album — mee vormgegeven door de Noorse producer en live-samplingpionier Jan Bang — krijgt live een extra dimensie: warmer, ruwer en niet minder meeslepend.

Warm applaus na het concert

GEBOEID TOT DE LAATSTE ADEM
Dat er uiteindelijk niet werd gedanst, bleek totaal irrelevant. Niemand in de volle zaal leek ook maar één seconde te willen ontsnappen aan de betovering op het podium. Tot de laatste noot bleef het publiek roerloos luisteren naar een concert dat tegelijk spiritueel ritueel, sonische trip en hedendaagse jazzperformance was. Wat De Craene en Black Koyo in Gent neerzetten, was meer dan een geslaagde kruisbestuiving tussen twee muzikale werelden. Het was een majestueuze onderdompeling in klank, rook en ritme — een ervaring die zich niet zomaar laat navertellen, maar nog lang blijft nazinderen.

MATTIAS DE CRAENE FEATURING BLACK KOYO
Mattias De Craene – saxofoons, elektronica
Hicham Bilali – tekst, guibri
Ayoub Boufous – zang, qraqueb
Abantor Marquane – zang, qraqueb
Abantor Jalal – zang, qraqueb

Ha Concerts
Gent (B)
6 mei 2026
Tekst en fotografie: Ella & Eddy Westveer

LABESTIA.BE

BLACKKOYO.COM

HACONCERTS.BE