Auteur van het boek Jazz in Rotterdam, Hans Zirkzee interviewde en schreef over talloze personen (vooral jazzmuzikanten) die een band met Rotterdam hebben of hadden.

Henk Scholten (Den Haag, 8 juli 1919 – Rijswijk, 17 juni 1983) en de Crooswijker Albert Theodor ‘Ab’ van ’t Zelfde (Rotterdam, 5 juli 1919 – 2 november 2005) leerden elkaar kennen tijdens de mobilisatie van augustus 1939. Zij waren gelegerd bij de luchtdoelartillerie in Sloterdijk en werden elkaars ‘slapie’. Henk imiteerde de populaire zanger Lou Bandy en gitarist Ab, de neef van Annie van ’t Zelfde (Jazzradar, 26 mei 2024), stelde voor samen te gaan zingen. Dat werd een succes. Door hun optredens voor de dienst Ontwikkeling en Ontspanning kregen zij voor veel diensttaken vrijstelling. Bovendien, het zou zo’n vaart niet lopen met die oorlog en Nederland was toch neutraal. De belangrijkste zorg was de vraag Wie heeft er suiker in de erwtensoep gedaan?, een liedje van Lou Bandy. Na de inval door de Duitsers en het bombardement op Rotterdam verloren Ab en Henk elkaar uit het oog, maar bij toeval kwamen zij elkaar een jaar later tegen in Den Haag. Zij vierden hun weerzien uitbundig in de kroeg. Uren later kwamen zij terug op kantoor. Ab en Henk gingen repeteren en één van hun eerste nummers was een bewerking van Home On The Range met een Franse tekst, omdat je van de Duitsers geen Engels mocht zingen. De tekst waarvan niemand iets snapte – ook de Fransen niet – werd gevolg door een eigen Nederlandstalige compositie, het succesvolle Jantje Swingziek.

Scholten en Van ’t Zelfde

ZU AMERIKANISCH
Zij gingen op tournee langs militaire hospitalen. In 1941 deden zij auditie bij theaterdirecteur en acteur Cor Ruys. Zij mochten optreden in het Kurhaus Cabaret in Scheveningen bij het gezelschap ‘De Mallemolen’ tegen een honorarium van f 7,50 per voorstelling. Dat betaalde veel beter dan hun kantoorbaan en ook om aan de Arbeitseinsatz te kunnen ontsnappen, besloten zij in september 1942 hun geluk te zoeken in het theater. Na succesvolle optredens in het Amsterdamse ‘Cinema Royal’ en ‘Arena’ in Rotterdam volgde tournee op tournee. Henk Scholten schreef de tekst en de melodieën die door Ab werden gearrangeerd. Ondanks de beschaafde swingstijl was hun muziek volgens de Duitsers ‘Zu Amerikanisch’ en een radio-uitzending werd ternauwernood verboden. Het duo stond al klaar in de studio. Om toch te kunnen optreden verpakten Scholten en Van ’t Zelfde hun muziek als een parodie op de swingmuziek. Het publiek begreep dat dondersgoed.

Scholten en Van ’t Zelfde. Zittend zangeres Annie de Reuver (r)

Na de capitulatie werkten zij voor de Amerikanen in België waar zij de nieuwste Engelse en Amerikaanse songs brachten. Voor het Waalse publiek werden de populaire Engelse songs in het Frans vertaald. In september 1945 keerden zij terug naar Nederland en toerden met Herman Rinket’s Varieté, waarin ook de Kilima Hawaiians en Alex de Haas optraden. In 1947 volgde hun engagement bij Floris Meslier en zijn Theater Plezier met Toon Hermans. Tijdens een optreden bij het Haagse Cabaret van Hein Funcke leerde Scholten Thea van Zwieteren kennen met wie hij in 1947 in het huwelijk trad. Thea won later als Teddy Scholten in 1959 het Eurovisiesongfestival. In de jaren 1948-1949 werkte het duo mee aan AVRO tournees en waren zij vaste gasten in het bekende radioprogramma De Bonte Dinsdagavondtrein. Hun productie van Nederlandstalige platen bleef beperkt. In de bezettingstijd verschenen er wel een aantal glasplaten die nooit officieel zijn uitgebracht. Pas in het najaar van 1949 verscheen hun eerste handelsplaat bij Decca met Toch ben ik dol op jou en Doe je schoenen aan Lucy. Kort hierna stopte het duo. Van ’t Zelfde ging in zaken. Henk vormde met zijn vrouw Teddy een duo dat aan vele radioprogramma’s en televisieshows meewerkte. In 1961 bracht het Fontana label nog een 7 inch single uit met een potpourri, begeleid door het orkest van Jack Bulterman, waaronder het nummer Be-bop Piet.

BRONNEN
Archief Roland Vonk
Gemeentearchief Rotterdam
Jazz in Rotterdam, de geschiedenis van een grote stadscultuur (2015) door Hans Zirkzee
Muziek 24 november 1945
NL vocalistenboek
Wikipedia

Hans Zirkzee

Hans Zirkzee
‘mister’ jazz in Rotterdam,
muziekdocent,
saxofonist,
concertorganisator,
schrijver, jazz-historicus,
auteur van Jazz in Rotterdam
(de geschiedenis van een grotestadscultuur),
winnaar Dutilh-Prijs 2016

OVER R†JAM
Stichting Rotterdam Jazz Artists Memorial