Bram Stadhouders’ Suite X met B.O.X. in Paradox
B.O.X. met links zinkenist Lambert Colson
Bart Vroomen op baroktrombone, klavenist Raphaël Collignon en artistiek leider Pieter Theuns op theorbe
B.O.X. met o.m. de drie blazers
‘Trekken’ staat er op de deur van het pand op de kop van de Telegraafstraat op de hoek met de Willem II straat in Tilburg. We zijn wat ongebruikelijk vroeg, maar de deur is al van slot. Ongewoon is ook het geluid dat we bij binnenkomst horen en het tafereel dat we op het podium aantreffen. Klavecinist, organist Raphaël Collignon zit zijn instrument te stemmen. Zijn meegebrachte kerkorgel is gecomprimeerd tot een klein plat elektronisch toetsenbord en is klaar om te bespelen. De snaren van het fraaie één klavier tellende klavecimbel worden nu op het gehoor gestemd. We sluipen stilletjes binnen en proberen de concentratie niet te verstoren. Collignon die studeerde in Parijs, Straatsburg, Brussel en Den Haag en speelde in Carnegie Hall New York, National Centre for the Performing Arts in Mumbai en Beijing, KonzertHaus Wenen en het Concertgebouw in Amsterdam stemt nu in Paradox zijn klavecimbel. Hij is tevens lid van het hybride Antwerpse muzikantencollectief B.O.X., voluit Baroque Orchestration X, dat deze avond onderdeel is van de Stadhouders Séance in Paradox.
Gastheer en séanceleider Bram Stadhouders
UNIEK
Bij het Tilburgse Paradox gebeuren soms dingen op het podium waar bezoekers van andere gerenommeerde jazzpodia weleens van dromen. Zo kreeg de Tilburgse improviserende jazzgitarist Bram Stadhouders een carte blanche voor vier jaar. Binnen die periode concerteert hij met muzikanten die hij soms nooit eerder ontmoette of mee optrad. De opmaat naar een dergelijk concert (Stadhouders Séance) is steeds anders. Stadhouders stapt graag buiten zijn comfortzone en zijn werkterrein beperkt zich niet tot jazz alleen. Samenwerking in duo, als trio of met groter ensembles boeien hem allemaal. En genre-overstijgend zoals hij eerder eens met het Nederlands Kamerkoor deed is nog uitdagender. Tijdens November Music 2021 trad Stadhouders op met zes leden van Baroque Orchestration X als resultaat van de compositieopdracht die hij in 2020 kreeg.
Bram Stadhouders en Onno Govaert met B.O.X. in Paradox
SUITE X IN PARADOX
Deze dag het twaalfde (en voorlopig even laatste) concert met het ensemble. Maar ook een speciaal concert omdat deze dag het zes maanden geleden opgenomen album met de Stadhouders’ compositie Suite X werd gelanceerd. De compositie van Stadhouders, ooit begonnen als klassiek gitarist maar overgeschakeld naar jazz en improvisatie, is een knipoog naar de barok. En het Belgische ensemble dat in verschillende samenstellingen het experiment niet schuwt, paste prima in het plan van de Tilburgse gitarist.
Artistiek leider van B.O.X. Pieter Theuns op theorbe
Met Dyx, Ax, Dux, Trix, Lax, Prix, Ix, Mox, Rox en een toegift werden sferen vanaf de laat 16e eeuw subtiel vermengd met hedendaagse klanken en elektronica tot een boeiende uitvoering. In het openingsnummer maakten we gelijk kennis met de sierlijke polyfone klanken die de barokstijl zo kenmerkt. Met de tonen van de zink – ergens tussen een hobo en trompet in – en de theorbe – snaarinstrument uit de luitfamilie – vullen de rijke barokke klanken de ruimte. Sommige bezoekers zagen met gesloten ogen complete taferelen op stoffige niet geplaveide of met hobbelige kasseien bedekte straten als in een film aan zich voorbijtrekken.
De zes leden van Baroque Orchestration X die aan Suite X meewerkten
PRACHT EN PRAAL
Stadhouders liet met zijn composities weer eens horen dat zijn werk niet valt te rubriceren. En bovendien dat hij zijn grenzen graag blijft verleggen. Deze muziek ging alle kanten op en koketteert met de barok. Dat hoorde je terug in de pracht en praal van de sierlijke melodielijnen en natuurlijk de instrumentkeuze. Wanneer hoor je nou in de jazz de getokkelde snaren van een klavecimbel? Dat hoor je alleen bij Bram Stadhouders!
Maar eigenlijk trok er deze avond een dikke vierhonderd jaar muziekgeschiedenis aan de bezoekers van Paradox voorbij. Smaakvol ongesorteerd verpakt in Suite X en met een sfeer tussen die van een seculiere eredienst en die van een séance met hypnotiserende klanklandschappen. Voor de concerten is er een extra nummer gecomponeerd en geen deel uit maakt met de suite. Het slotnummer startte met een vrije improvisatie die overging in de extra compositie.
Na de suite werd nog een extra nummer ten gehore gebracht.
SUITE X
Bram Stadhouders – compositie, gitaren, rubab
Onno Govaert – drums
Pieter Theuns – theorbe
Lambert Colson – zink
Jon Birdsong – zink, trompet
Bart Vroomen – trombone
Nathan Wouters – contrabas
Raphaël Collignon – klavecimbel, orgel
Paradox Tilburg (NL)
7 april 2023
Tekst en fotografie: Ella & Eddy Westveer
