Jazz tussen blaaskapel en rode loper
Jazzfestival Saalfelden | 20 - 23 augustus 2026
The Big Shake
Darius Jones & Otomo Yoshihide Quintet
Kollingwald
VAN MARS NAAR IMPROVISATIE
Saalfelden heeft iets met tradities. Maar het festival heeft minstens zoveel met het doorbreken ervan. Op de laatste twee dagen van de 46e editie lopen die twee werelden vrolijk door elkaar: twee kleurige blaasorkesten met een rijke traditie trekt door het centrum, terwijl elders muzikanten de grenzen van jazz, improvisatie en elektronica aftasten. Van marsmuziek tot vrije impro, van een roeiboot op de Ritzen See tot concerten diep tussen de bomen. En alsof dat nog niet genoeg is, eindigt het festival op een rode loper.
Voor de vroege vogels staan er ook in de ochtend al verschillende concerten op het programma. Wij haken begin van de middag aan in het centrum van Saalfelden, waar we de jazzparade opwachten. Een stoet die niet alleen door de straten trekt, maar ook een stukje geschiedenis met zich meedraagt.
The Big Shake beweegt door Saalfelden
TRADITIE MET BLAASINSTRUMENTEN
Live brassbands en wandelende parades horen bij de traditie van jazzfestivals. Saalfelden heeft zelfs twee blaasorkesten met een geschiedenis die ruim honderd jaar teruggaat. Al meer dan 150 jaar vormt de Bürgermusik een van de belangrijkste culturele pijlers van Saalfelden. Door op te treden bij uiteenlopende religieuze en niet-religieuze evenementen geeft het orkest allerlei gelegenheden een feestelijk accent.
De Eisenbahner Stadtkapelle heeft een minstens zo markante geschiedenis. De voorgeschiedenis begint op oudejaarsavond 1900, toen zestien instrumenten per trein arriveerden. Het ensemble werd in 1901 officieel opgericht als de ‘Muziekvereniging van de Keizerlijk-Koninklijke Oostenrijkse Staatsspoorwegen in het district Taxenbach-Wörgl’. Tegenwoordig staat het bekend als de Eisenbahner Stadtkapelle en bestaat het dus 125 jaar. Een eeuw plus vijf jaar blaasmuziek, midden in een festival dat zich juist graag aan vaste hokjes onttrekt.
Saalfeldense versie van Albert Aylers Truth Is Marching In
SHAKE STEW TREKT MEE
En dan is er Shake Stew. Toen de groep in 2016 het podium betrad voor het openingsconcert van het Saalfelden Jazz Festival, kon niemand vermoeden welke bijzondere reis zou beginnen. Tien jaar later is het ongewoon samengestelde septet uitgegroeid tot een van de toonaangevende groepen binnen de Europese jazzscene.
De muzikale stoet trekt van de Rathausplatz naar het Congress Center en vervolgens door naar het stadspark. Niet alleen vanwege de historie, niet alleen vanwege het spektakel. De muziek blijkt daadwerkelijk meerwaarde te hebben. Bij het Congress Center bereikt de parade een onverwacht intens moment wanneer collectief wordt geïmproviseerd op Truth Is Marching In van Albert Ayler. Het marsachtige stuk krijgt hier een extra lading. De klanken waaieren de buitenlucht in en raken het publiek. Een emotioneel hoogtepunt, midden op straat.
SLW
SDLW MIN D
We zullen nooit weten hoe SDLW met vibrafonist Christopher Dell op deze dag zou hebben geklonken. Hij was er niet, maar het trio SLW geeft geen moment het gevoel dat er iets ontbreekt. De Duits-Servische Tamara Stefanovitch begint bijna abstract en laat de pianonoten als losse deeltjes door de ruimte dwarrelen. Ze staat bekend om haar interpretaties van hedendaags en klassiek repertoire. De samenwerking met jazzcontrabassist Jonas Westergaard is een ware uitdaging. Hij strijkt ongepolijst over de snaren en zoekt voortdurend verbinding met de pianoklanken.
Daar tussendoor tikt en slaat drummer Christian Lillinger ultrastrak en expressief op cymbalen en toms. Achter zijn drumkit beweegt hij bijna als een balletdanser. Zijn spel verlegt de grenzen van hedendaags geïmproviseerde en gecomponeerde muziek. Een spannend concert vol verfijnde impro valt ons ten deel. Geen mars meer, wel muziek die alle kanten op kan.
Sheen Trio
SHEEN SCHUDT DE BOEL WAKKER
‘Sheen’ is de zestiende letter van het Perzische alfabet en tevens de beginletter van Shabnam Parvaresh, in Teheran geboren klarinettiste, curator, kunstenares en bandleider, tegenwoordig woonachtig in Osnabrück. Samen met Australische jazzgitariste Ula Martyn-Ellis, die in Keulen woont, en de in Berlijn geboren, rockende drummer Philipp Buck vormt zij een trio dat weinig behoefte heeft aan een rustige entree.
Transitory, het titelnummer van hun recente album, is naast de basklarinet als stevig fundament een stevige start om iedereen wakker te schudden. Daarna volgen het rustiger Cocoon en het melancholieke Night Express: intense, fraai geboetseerde instrumentale stukken die dromerig teruggrijpen naar herinneringen uit vroeger tijden. Het liefdevolle Maroggia schreef Parvaresh voor haar grootvader. Dit keer speelt ze het op klarinet in plaats van basklarinet. Met Collapse wordt het concert opnieuw stevig dichtgetimmerd.
Dag Magnus Narvesen
DAMANA: CHAOS MET STRUCTUUR
Met een heerlijke georganiseerde chaos en vijf blazers met fraaie lange harmonieën begint het concert van het octet rond de Noorse drummer Dag Magnus Narvesen. Naast de blazers bestaat de groep uit pianist Øyvind Dale en bassist Ingebrigt Håker Flaten, die samen met Narvesen de ritmesectie vormen.
Zeer onlangs verscheen hun album Rhizome. Dat is hier niet alleen fysiek te koop, maar wordt ook live op het podium uitgevoerd, met volop ruimte voor de individuele stemmen van de muzikanten. De eerste dertig minuten worden In Memoriam I, H, Maudlin Vaudeville en Woe the Row of Foes zonder onderbreking achter elkaar gespeeld.
Damana Octet
Na enkele toelichtende woorden in het Duits volgt Ballad for the Forgiven. Even lijkt alles in balans: mooie melodie en harmonie, zoals je van een ballad verwacht, met fraaie solo’s van Dale en basklarinettist Klaus Holm. Daarna gaat het langzaam weer helemaal los. Iedereen lijkt even voor zichzelf te spelen, alsof het speelkwartier spontaan is begonnen. Maar schijn bedriegt. Aan het einde duikt de verscholen structuur weer op. Na een solo van Narvesen wordt naar een gedragen slot toegewerkt. Helemaal zen!
Darius Jones
VERWONDERING OP VOLLE KRACHT
Dan ineens: een energie-eruptie. Het Darius Jones & Otomo Yoshihide Quintet brengt het publiek in de volle Congress-zaal onmiddellijk bij de les. Hallo, hier zijn wij. Dit is ons premièreoptreden.
Darius Jones en Otomo Yoshihide overbruggen muzikaal de afstand tussen Brooklyn en Fukushima. De twee frontmannen uit de internationale avant-garde, freejazz en experimentele muziek slaan voor dit nieuwe samenwerkingsproject de handen ineen met een ritmesectie met dubbele drums. Jones brengt zijn vaste drummer Gerald Cleaver mee, de Japanse noise-liefhebber en jazzdrummer Yasuhiro Yoshigaki neemt plaats achter de tweede drumkit. Bassist Nick Dunston maakt het kwintet compleet.
Otomo Yoshihide
Wat volgt is een lang uitgesponnen artistieke uitwisseling waarin verrassing en verbazing voortdurend op de loer liggen. Rock en mystiek, experimentele noise en bezinning, ingetogenheid en expressie: alles wordt gedoseerd op een smaakvolle weegschaal. De muziek kan fluisteren en even later over je heen rollen. Verwondering en overrompeling liggen dicht bij elkaar. Een creatieve top van deze avond.
Chicago Duo
CHICAGO UNDERGROUND: NACHTWERK
De afsluiter moet dan nog komen: het Chicago Underground Duo, bestaande uit Rob Mazurek en Chad Taylor. De twee multi-instrumentalisten hebben zojuist hun achtste album, Hyperglyph, uitgebracht. Op het podium klinken ze echter als een complete band.
Mazurek maakt regelmatig gebruik van allerlei toetsen en kaleidoscopische elektronische soundscapes en tovert daarmee een rijk en kleurrijk geluidsspectrum tevoorschijn. Percussie en stem voegen extra ambiance toe, terwijl slagwerker Chad Taylor op creatieve wijze de vaart erin houdt. De Sun Ra-achtige elementen zorgen voor een prachtige aansluiting op het vorige programma, zonder dat het duo daar ook maar een fractie van kopieert.
Aan het slot krijgt die verbinding nog extra volume wanneer Darius Jones en Gerald Cleaver zelfs fysiek aanschuiven. Een bijzonder rijke finale van de laatste concertavond van zaterdag is ons deel. Het is inmiddels ruim na middernacht. Saalfelden slaapt nog niet helemaal.
Erwan Keravec vaart op de Ritzen See
SLOTDAG AAN HET MEER
De nacht is kort. De laatste festivaldag meldt zich onverbiddelijk. Het concert in een roeiboot op de Ritzen See is inmiddels kennelijk een traditie geworden. De aanvangstijd van half negen redden we niet, maar tijdens ons fietsklimmetje ernaartoe horen we de klanken van Bretonse doedelzakspeler Erwan Keravec al over het water en tussen de bergen klinken.
Rondom het meer zitten mensen in een picknicksetting in het gras. Geen congreszaal, geen podium met lichtplan, maar water, bergen, gras en muziek. Saalfelden heeft de ochtend alvast weer naar zijn hand gezet.
Almut Kühne zingt en knuffelt de bomen
KNUFFELEN IN KOLLINGWALD
We zijn in ieder geval goed wakker en ruimschoots op tijd voor het concert van elf uur in het hoger gelegen Kollingwald. Daar heeft Almut Kühne Lukas Kranzelbinder en Max Andrzejewski uitgenodigd. Uiteraard is ook het publiek welkom. Een goede zitplaats vinden vraagt enige creativiteit; iemand heeft zelfs een hangmat tussen twee bomen gespannen.
Vanuit het bos en tussen de lange stammen door komen de drie musici, omringd door organische geluiden, richting het opgestelde podium. Tikken, kloppen op bomen, vegende bewegingen met dennentakken en natuurlijk de stem van Kühne zelf. Een lange, intense en soms dromerige improvisatie ontvouwt zich. Het is een relaxend muzikaal ontbijt. In Saalfelden worden de bomen geknuffeld.
Industriesalon in pluche
INDUSTRIESALON
Als onvertelde verhalen uit het onbekende wordt Industriesalon aangekondigd: een Berlijns trio van Zwitsers-Duits-Servische afkomst. De improviserende avant-garde beweegt van verstild naar sneller en heftiger. Pianosnaren worden gestreken en met papier geprepareerd, waardoor een doffe, vervreemdende klank ontstaat.
Een verstilde melodie met een klassieke onderlaag krijgt plotseling een hoekige wending en wordt omringd door een ritme van mechanische, zich herhalende bewegingen. De abstracte muziek groeit uit tot een klankwerk dat trilt en knettert, zoemt en klettert. Het stroomt voort als een lopende band, zwelt aan met sonische ruis en krijgt een industrieel-melodieuze resonantie.
Sluit je je ogen, dan ben je de deftige congreszaal kwijt. Je zit in een Industriesalon.
Jacob Garchik
YE OLDE: TIJDREIZEN IN KLANK
Tien jaar na het album Ye Olde brengt trombonist Jacob Garchik – geboren in San Francisco en sinds 1994 woonachtig in New York – Ye Olde 2: At the End of Time uit. Het is een bijzonder samengesteld ensemble, met naast Garchik drummer Vinnie Sperrazza en maar liefst drie gitaristen. Mary Halvorson, Brandon Seabrook en Jonathan Goldberger hebben ieder zo’n eigen en herkenbaar geluid dat de ongebruikelijke bezetting juist een uitzonderlijk rijke klankkleur oplevert.
De muzikanten maken een reis door de tijd. Garchik relativeert: het is vooral de suggestie van een verhaal. Het concert begint met One Can Only Go Up, ingezet met een pittige trombonesolo, en groeit uit tot een explosie van klankkleuren. Denk aan sciencefiction en aan liften waarmee je in stappen door de tijd vliegt, zoals in het majestueuze Transcending Time.
Ye Olde met gitaartrio als basis
1571
Garchik neemt dat tijdreizen serieus. Op het album staat zelfs een ‘golden oldie’, niet door hem geschreven maar door Giorgio Mainerio in 1571: Caro Ortolano, oftewel ‘groenteman’. Via het chaotische Exo Microbiology, het spacy Dyson Spheres en het tien jaar oude Post-Modern Revival wordt steeds verder de toekomst in gereisd. Met Omega Point belanden we ver vooruit in de tijd en tegelijk langzaam bij het einde van dit superdynamische concert.
Thousand leaves in aangepaste bezetting
THOUSAND LEAVES: GEEN LICHTE KOST
Duizend dwarrelende, ritselende bladeren die neerdalen op een vruchtbare bodem van klanken: soms angstaanjagend kalm, vaak opwindend en wild. Oorspronkelijk is Thousand Leaves opgezet als een ontmoeting tussen de Japanse pianist Masahiko Satoh en de Belgisch-Griekse gitarist Giotis Damianidis. Het project krijgt echter onverwacht een nieuwe wending wanneer de Italiaanse pianist Augusto Pirodda de plaats van Satoh inneemt.
Samen met Damianidis – een gitaaravant-gardist die opgroeide met punk, jarenlang speelde in de band van Fela Kuti’s gitarist en de freejazz omarmt – verkent Pirodda het open en avontuurlijke muzikale landschap van het project. Het publiek krijgt een spontane dialoog vol improvisatie, verrassingen en nieuwe mogelijkheden voorgeschoteld.
Volgens sommige bezoekers zijn de twee muzikanten vooral bezig met een complexe zoektocht naar een melodie. Misschien wel de kern van deze muziek: zoeken zonder de zekerheid dat er een antwoord komt. Geen lichte kost, soms.
Yeah No met finale Saalfelden
YEAH NO: HET LAATSTE WOORD
‘Yeah no’ betekent niet hetzelfde als ‘misschien’. Het is een verkorte manier om te zeggen: ‘Ik begrijp wat je bedoelt, maar ik ben het er niet mee eens.’ Die omschrijving lijkt op het lijf geschreven van het gelijknamige kwartet, dat zich al dertig jaar wijdt aan een authentieke en compromisloze vertolking van zijn eigen opvatting van vrijheid in de jazz.
Een passend slot van 46e Jazzfestival Saalfelden
Onder leiding van saxofonist en klarinettist Chris Speed deconstrueren drummer Jim Black, trompettist Cuong Vu en bassist Skúli Sverrisson de verwachtingen. Ze bewegen zich vol zelfvertrouwen tussen jazz en rock, folktradities en minimalisme. Geraffineerde melodieën en ritmes versmelten tot eigenzinnige, niet-archetypische songs.
Van pittig up-tempo tot mooie, melodische zachte tonen: Yeah No is een passend slot. De finale is opgewekt en krijgt nog een licht Oosters en Balkan-tintje. Daarmee eindigt de 46e editie van het Jazzfestival Saalfelden.
DE RODE LOPER
En dan gebeurt er iets dat misschien wel beter past bij een festival als Saalfelden dan welk vuurwerk ook.
Wanneer de bezoekers na afloop het gebouw verlaten, ligt er een rode loper naar de uitgang. Aan beide zijden staat het voltallige Saalfeldenteam opgesteld. Niet om de artiesten te onthalen, maar om de bezoekers uitgeleide te doen.
Applaudisserend voor het publiek.
….uitgezwaaid worden als hoofdact in Saalfelden
Na vier dagen muziek is dat een prachtig laatste gebaar. Geen sterrenparade, maar een omgekeerde rode loper. Van blaasorkest tot vrije improvisatie, van roeiboot tot bos, van Brooklyn tot Fukushima en van 1571 tot ver voorbij de toekomst: Saalfelden heeft vier dagen lang laten horen hoe breed jazz kan zijn.
En uiteindelijk wordt het publiek zelf uitgezwaaid als de hoofdact.
JAZZFESTIVAL
SAALFELDEN 2026
Saalfelden (O)
20 – 23 augustus 2026
Tekst en fotografie: Ella & Eddy Westveer
ZATERDAG 22 AUGUSTUS 2026
THE BIG SHAKE
A Saalfelden Homecoming
Shake Stew/Bürgermusik/Eisenbahnermusik
Lukas Kranzelbinder – bas, guembri, kalimba
Yvonne Moriel – saxophone, flute, FX
Mario Rom – trompet
Johannes Schleiermacher – saxophone, flute, FX
Oliver Potratz – bas, FX
Nikolaus Dolp – drums, percussie
Herbert Pirker – drums, percussie
Bürgermusik Saalfelden (directed by Wolfgang Schwabl)
Eisenbahner Stadtkapelle (directed by Christian Hofer)
Lukas Kranzelbinder – compositie
Siegmund Andraschek – arrangement
S L W
STEFANOVICH – LILLINGER – WESTERGAARD
Tamara Stefanovich – piano
Christian Lillinger – drums
Jonas Westergaard – contrabas
SHEEN TRIO “TRANSITORY”
Shabnam Parvaresh – basklarinet, klarinet, FX
Ula Martyn-Ellis – gitaar
Philipp Buck – drums
DAMANA
Dag Magnus Narvesen Octet „Rhizome“
Kristoffer Alberts – alt-, baritonsaxofoon
Jørgen Mathisen – tenorsaxofoon
Klaus Holm – altsaxofoon/basklarinet
Lyder Øvreås Røed – trompet
Emil Bø – trombone
Øyvind Dale – piano
Ingebrigt Håker Flaten – contrabas
Dag Magnus Narvesen – drums
DARIUS JONES & OTOMO YOSHIHIDE QUINTET
Darius Jones – altsaxofoon
Otomo Yoshihide – gitaar
Nick Dunston – contrabas
Gerald Cleaver – drums
Yasuhiro Yoshigaki – drums
CHICAGO UNDERGROUND
“DUO HYPERGLYPH”
Rob Mazurek – trompet, piccolotrompet, RMI electric piano, synths, samplers, stem, fluiten, bellen
Chad Taylor – drums, percussie, mbira, kalimba
ZONDAG 23 AUGUSTUS 2026
CONCERT IN A ROWING BOAT: ERWAN KERAVEC
Erwan Keravec – doedelzak
ALMUT KÜHNE INVITES LUKAS KRANZELBINDER & MAX ANDRZEJEWSKI
Almut Kühne – stem
Lukas Kranzelbinder – bas
Max Andrzejewski – drums
INDUSTRIESALON
Marina Džukljev – piano
Christian Weber – bas
Michael Griener – drums
YE OLDE 2
At The End Of Time
Jacob Garchik – trombone
Brandon Seabrook – gitaar
Mary Halvorson – gitaar
Jonathan Goldberger – gitaar, baritongitaar
Vinnie Sperrazza – drums
THOUSAND LEAVES
Augusto Pirodda – piano
Giotis Damianidis – gitaar
Programmawisseling
Augusto Pirodda vervangt Masahiko Satoh op piano
YEAH NO
Chris Speed – tenorsaxofoon, klarinet
Cuong Vu – trompet
Skúli Sverrisson – bas
Jim Black – drums
