Auteur van het boek Jazz in Rotterdam, Hans Zirkzee interviewde en schreef over talloze jazzmuzikanten die een band met Rotterdam hebben of hadden. Musici die veel reizen en mensen ontmoeten hebben vaak mooie en interessante verhalen te vertellen. 
Deze biografie werd deels gepubliceerd in Jazz in Rotterdam en werd aangevuld met later beschikbaar gekomen informatie.

FOTO:
Bram de Jong met zijn solid body Vox Humana elektrische gitaar en versterker
in 1943 ten tijde van de Blue Rhythm Fans

Bram de Jong

Bram de Jong was voor mij een lange tijd een enigma. Veel musici spraken vol lof over hem. Jack Zwaan: ‘wat was die man goed. Hij was een fantastische gitarist. Ik kreeg van hem gitaarles en hij van mij Hawaiian gitaarles, maar daar heeft hij nooit wat mee gedaan.’ Zangeres Elly Roy: ‘Dat was een muzikant. Wat hij allemaal uit die gitaar haalde. Dat was fantastisch. Wat een muzikant was dat. Hij had het voor het uitkiezen.’ Volgens drummer Piet Geurdes was Bram de Jong wat elektronica betreft zijn tijd ver vooruit. ‘Hij was een kanjer.’

Bram de Jong met zijn solid body Vox Humana elektrische gitaar en versterker in 1943 ten tijde van de Blue Rhythm Fans

WIE WAS BRAM DE JONG?
Maar wie was Bram de Jong eigenlijk? Of waren er twee met dezelfde naam? Ik kreeg alleen boven water dan dat hij ooit in het amusementsorkest The Ambassadors speelde en ik vond een klein artikel in het blad Muziek van 8 juli 1946. Meer niet. Tot ik een doorgestuurde mail ontving van Carel van Hees. Hij was bezig met een boek over Piet Le Blanc en hij stuurde mij foto’s met het adres van David de Jong (Rotterdam, 6 februari 1953), de zoon van. Op 15 januari 2026 mocht ik hem interviewen.

Bram de Jong 1944

BRAM EN ZIJN VADER
Abraham ‘Bram’ de Jong (Rotterdam, 15 maart 1922 – Rotterdam, 5 september 1998) git, ts, v, klar. Geboren op de Jan van Ghestellaan in Hillegersberg. Woonde later aan de Gordelweg 171b. De vader van Bram de Jong was David Mozes de Jong (Rotterdam, 19 september 1890). Op 5 maart 1942 werd zijn vader opgepakt en in bewaring gesteld aan het Haagse Veer. 12 maart 1942 werd hij overgedragen aan de Sicherheitspolizei. 11 juni 1942 overgebracht naar een doorgangslager in Amersfoort. Op 16 juli 1942 via Westerbork naar Auschwitz getransporteerd. Eind augustus 1942 vergast.

Bram de Jong met Hotclub de France orkestje in Hillegersberg tijdens de Tweede Wereldoorlog

‘Bram maakte al in 1937 plaatopnames o.a. met zijn zus Hester. Zij speelde piano, harp en mijn vader viool. Hij had een plaatopnameapparaat met aluminium schijven, hele dunne ongeveer singlemaat plaatjes. Met een microfoon erop groefde hij geluiden in die plaat, a la schellak. Later heeft hij de platen gekopieerd met een Grundig bandrecorder. Die bandjes heb ik ook nog. Er staan o.a. gesprekken op met mijn overgrootouders over hun zaak en de lokale middenstand. Zij hadden een slagerij nabij de Zandstraat, destijds de joden- en de hoerenbuurt. Mijn opa had op den duur zeven textielwinkels in Rotterdam samen met zijn broer Sal. Het was een redelijk gefortuneerd gezin, maar supervolks en echt Rotterdams. Mijn opa was redelijk bemiddeld. Hij importeerde ook Chinese kunst, porselein, tafeltjes en Chinese kamerschermen. Mijn oma werd gedwongen voor 12.000 gulden juwelen bij de Moffen in te leveren. Mijn vader is in de gevangenis nog bij mijn opa op bezoek geweest en hij heeft de ringen, die opa in zijn mond had bewaard, meegenomen en die ringen hebben wij dus nog. Bram en zijn moeder zijn ook gearresteerd en zij hebben een tijdje in Vught gezeten. Iets met deviezen, geloof ik.

Bram de Jong met een van zijn eerste bandjes tijdens de oorlog: de Kamperfoelies

Toen Bram 18 jaar was had hij zijn eerste optreden in de Seamensclub (Destijds gevestigd in Caland-West. De Duitsers hadden het pand aan de Pieter de Hooghweg geconfisqueerd en omgedoopt tot Haus der Seefahrt , HZ). Hij was een van de eersten met een Vox Humana elektrische gitaar, een plank. In tegenstelling tot de hollow body. Vox Humana bestaat nog in Vlaardingen. Een plank met dus ook een Vox Humana versterkertje. Dat was volgens mij een van de eerste elektrische gitaren in Nederland. Mijn vader zei ook altijd dat Eddy Christiani zeker niet de eerste elektrische gitarist in Nederland was. Op een gegeven moment heeft hij de lage E-snaar vervangen door een bas G-snaar en laten zakken naar A en zijn A-snaar op E gestemd. Hij speelde zo zijn eigen basloopjes. Mijn vader kon muzieklezen als een boek. Hij speelde als hobby ook klassiek altviool in het Rotterdams Opera Orkest en Ars Musica.

Bram de Jong viool

Bram is tijdens de oorlog viool gaan studeren bij de bekende Oscar Back (Back gaf les aan de muziekschool Toonkunst, HZ). Pa had een Pruisische viool uit 1880. Zijn liefde voor gitaar kwam door Django Reinhardt (later Chet Atkins en de Deense gitarist Jørgen Ingmann). Toen hij die hoorde, was hij helemaal om. Hij heeft het gitaarspelen deels zelf aangeleerd en bij Willy Martin, gitaardocent van het conservatorium Willem Feltzer. Hij luisterde naar de BBC-radio en daarvan heeft hij ook zijn muziek gehaald. In het begin van de oorlog gaf Bram privé jazzgitaarlessen (RN 4 oktober 1940). Later heeft hij de zoons van Jaap Valkhoff, Martin en Ben, ook lesgegeven. Hoe en waarom hij tenorsax en klarinet is gaan spelen, is mij onduidelijk. Hij had een fantastisch mooie Conn tenorsax en een Bb klarinet van Selmer met een Böhm mondstuk. Een hele dure en die heeft hij verkocht om voor mij een wiegje te kunnen kopen. Daarvan had hij eeuwig spijt. Van dat wiegje dan.’

Bram de Jong klarinet

Als zij in een dancing speelden had mijn vader een lege fles met een trechter naast hem staan en iedere keer als de band een rondje kreeg, schonk hij het glas whisky in die fles en dronk men de rest van de avond koude thee. Ze speelden, al zaten er nog maar twee stelletjes in de zaal, van 8 tot 4 uur ’s nachts. Tijdens de pauzes moest een kleiner combo gewoon doorspelen. Bram’s schoonouders waren helemaal niet blij dat hij in de muziek ging. Onregelmatig werk, drugs en rock ’n roll enzo, maar hij verdiende goud. Regelmatig stopte men de stehgeiger een meier in zijn zak.’

Bram de Jong tenorsax

TALRIJKE BANDS
e talrijke bands waarin Bram speelde waren onder andere de Kamperfoelies, The Blue Rhythm Fans, het Vox Humana Orkest van Jan Makor 1942 (zie Jazzradar, 28 maart 2023). Hij trad op in 1947 met de saxofonist Sander Sprong (later leider van The Skymasters), de band van de Surinaamse saxofonist en gitarist Lex van Spall (1951), het Sem Baker Orkest , het Orkest Wielando (1949), The Sound Diggers (zie Jazzradar, 24 september 2022), drummer Aart Zegveld, de band van de Rotterdamse saxofonist Bob van Waasdijk en het ensemble van de trompettist Eddy Meenk, die al sinds 1928 actief was bij de Ramblers, het orkest van Kovacs Lajos en in 1935 leider werd van de fameuze AVRO decibels.

Eddy Meenk Kwartet. Eddy links op de foto

Bram de Jong (git), Sander Sprong (ts), Jochem de Molenaar(cb), Jan Vuik (slw) en pianist Joep vd Valk

Orkest Lex van Spall

THE AMBASSADORS
Bram de Jong is het meest bekend van zijn werk met The Ambassadors, een veel spelend amusementsorkest dat regelmatig van bezetting wisselde. Onder anderen: Piet Leblanc (saxen, klar), Dik Klijnsmid, Herman Hensen (saxen, klar), Bram de Jong (git, v, ts), Ab Engels (de oom van John Engels), Piet Geurdes of Aad Sellenraad (slw), Piet Sliedrecht (p), Frans Meijer (leider, tmp, bas) en zangeres Bianca Marina (Janka Verhoef).

winnaar van de Nederlandse jazzprijs 1966

DJANGOLOGIE
David toont een aantal Simplex 78 toeren platen met o.a. het nummer Djangologie. Opgenomen met zijn eigen hotclub orkestje in 1942.

‘Die aluminiumplaatjes heb ik als kind allemaal verknipt. Mijn vader had drie DKW’s auto’s. Hij is met een DKW motor begonnen, een Duits merk. Hij sprak nooit over de oorlog. Het grootste deel van de familie De Jong is vergast. Zijn moeder was een Christenvrouw. Hij was dus een halfjood. Volgens de joodse wet ben je joods als je moeder dat is. Volgens de Duitsers waren de bloedlijnen vanaf je grootouders het criterium. Hij had veel last van de oorlog. Hoe minder joodse symbolen in huis, hoe beter.

Orkest Wielando

Orkest Sem Baker

Hij stopte rond 1963 met optreden toen het werk minder werd en hij kreeg suiker. Het was in de tijd dat je dagelijks insuline moest injecteren. De spuit en naalden moest je zelf steriliseren en hij vond dat te belemmerend. De elektronische orgels kwamen op en ook de Italiaanse bandjes, die speelden voor veel minder dan The Ambassadors. De schnabbels en de contracten liepen af. Vandaar dat hij op zoek was naar wat anders. Hij ging bij Simonis, de platenzaak aan de Dorpsweg werken. Later kreeg hij een eigen filiaal aan de Voorstraat in Dordrecht en dat liep als een trein. Hij moest wel zijn vakdiploma instrumentenverkoper halen. Bram had al een aardige verzameling platen. Hij kocht er veel op de talrijke Amerikaanse militaire bases waar hij optrad. Maar het salaris als verkoper was natuurlijk veel lager dan in de muziek. In Frankrijk werden zij in dollars betaald en dat was een gouden business. Ze reden elke week 500 kilometer naar Frankrijk soms met de contrabas op het dak.’

Tijdens zijn lange carrière speelde Bram de Jong veel in Duitsland, Zwitserland, Frankrijk, Spanje, en Zweden. Hij overleed 5 september 1998 op 76-jarige leeftijd aan de gevolgen van COPD.

Bram bij Simonis in Dordrecht

BRONNEN
Archief Roland Vonk
Jazz in Rotterdam, de geschiedenis van een grote stadscultuur (2015)
Mails en Interview David de Jong 15 januari 2026
Website last.fm
Wikipedia
En in de tekst vermeld

Hans Zirkzee

Hans Zirkzee
‘mister’ jazz in Rotterdam,
muziekdocent,
saxofonist,
concertorganisator,
schrijver, jazz-historicus,
auteur van Jazz in Rotterdam
(de geschiedenis van een grotestadscultuur),
winnaar Dutilh-Prijs 2016

OVER R†JAM
Stichting Rotterdam Jazz Artists Memorial