Saalfelden: jazz tussen bergtoppen en improvisatie
Jazzfestival Saalfelden | 20 - 23 augustus 2026
Het dal van Saalfelden Leogang
Einsiedelei met Chuong Vu en Chris Speed
Yvonne Moriel “Strange Motion”
DE BERGEN ALS DECOR
Saalfelden am Steinernen Meer, meestal kortweg Saalfelden genoemd, ligt in de Oostenrijkse deelstaat Salzburg, in het district Zell am See. De gemeente telt 15.661 inwoners. Achter drie bergtoppen verschuilt zich het ‘Steinerne Meer’, een rotsplateau in de Noordelijke Kalkalpen. In dit contrastrijke decor van glooiende groene alpenweiden en ruige bergmassieven werd in 2026 voor de 46ste keer het Jazzfestival Saalfelden georganiseerd. Verspreid over 56 concerten kwamen 29.000 bezoekers af op het festival, waarvan meer dan de helft gratis toegankelijk was.
Rossella Di Donna en Le Cumbinate in Stadtpark
STADSPARK ALS STARTPUNT
De eerste festivaldag biedt alle ruimte om rond te kijken en alvast wat muzikale voorpret op te snuiven. In het Stadtpark staat een grote, hoge ronde open tent die bezoekers beschermt tegen de neerslag. De grasmat eronder is bedekt met een dikke laag houtsnippers – hout is hier immers volop verkrijgbaar. Rondom staan food- en drinktrucks als kleine pleisterplaatsen voor hongerige en dorstige festivalgangers. De Mainstage (in Congress Saalfelden aan de Stadtplatz 2) vormt het hart van het programma, maar wie zich daartoe beperkt, doet zichzelf tekort. Juist buiten de gebaande paden valt vandaag al volop te ontdekken.
Le Cumbinate
LE CUMBINATE
Het zeven vrouwelijke muzikanten tellende Le Cumbinate uit Zuid-Puglia strooit energiek met eclectische grooves. Ritmiek, klanken en melodieën van het zuidelijk halfrond versmelten en verspreiden zich door het publiek. Het is meteen een voorbeeld van de hoge kwaliteit en avontuurlijke programmering die het festival kenmerkt: onbekend, nieuw en vernieuwend, maar steeds passend gedoseerd voor verschillende publieksgroepen. En eigenlijk kijken we nu al uit naar het slotconcert van DaughterDaughter.
Italee
ITALEE
Maar eerst pikken we nog wat mee van de in Kingston, Jamaica, geboren zangeres Italee en haar band. Ze wordt aangekondigd door Götz Bühler, die we daarna bij (bijna) ieder concert vooraf op het podium zullen zien. ‘Ital’ is een kernbegrip uit de Rastafari-filosofie en komt van ‘vital’, dat staat voor levendigheid. Die betekenis krijgt hier meteen een stevige vertaling naar het podium. Met haar Tsjechisch-Oostenrijkse band zorgt Italee voor een prima sfeer. Het publiek geniet zichtbaar en laat zich ondanks de lichte regen enthousiast tot bewegen verleiden.
Lava Quartet
LAVA
Bij Kunsthaus Nexus staat het improviserende Lava Quartet klaar. Het Duits-Spaans-Portugese gezelschap, met ook een Nederlands tintje, is inmiddels drieënhalf jaar samen. Volgens presentator Götz Bühler schuilt in de naam Lava een metafoor en zou hun muziek zomaar kunnen dienen als soundtrack bij Pompeï, het boek van de Duitse schrijver Eugen Ruge. En zo hebben we de muziek dan ook beluisterd en beleefd. De dreigende, geheimzinnige eerste klanken nemen ons onmiddellijk mee. De geprepareerde piano van Jordina Millà, de gestreken bas van Gonçalo Almeida, de mysterieuze stem van Almut Kühne en de indrukwekkende percussie van Wieland Möller grijpen ons bij de keel. Een naderende eruptie tekent zich af in grove muzikale verfstreken. Het hele stuk ontvouwt zich als een apocalyptisch drama, met als happy end een daverend applaus.
Mel*E in Otto-Gruberhalle
MEL*E
Het grommende Mel*E, met zwevende klavierklanken, overstijgt de industriële uitstraling van het voormalige landbouwmachinebedrijf Otto Gruber in het centrum van de stad. Het gebouw sloot dertig jaar geleden zijn deuren, maar is sinds enkele jaren een belangrijk onderdeel van het festival. De drie Weense dames laten hun muziek opzwepen en enigszins plezierig galmen door de voormalige werkplaats, waar nu op een heel andere manier hard wordt gewerkt. Een krachtige start duikt meteen de diepte in. Elektronische soundscapes met een stevige beat vloeien organisch over in dansbare symfonische rock.
DaughterDaughter sluit eerste dag af
VIER DOCHTERS
En dan is er DaughterDaughter, het nieuwe internationale kwartet van vier sterke vrouwen. Vanavond spelen ze hun tweede concert. De basis voor hun kennismaking werd eigenlijk in Saalfelden gelegd; de première – of misschien beter: generale repetitie – vond in april plaats in Berlijn. Vier dochters, van wie er drie niet meer in hun moederland wonen, voelen zowel muzikaal als persoonlijk een sterke verwantschap. Nu staan ze met gezamenlijk gecomponeerde muziek en volop ruimte voor improvisatie voor een uitverkocht huis in Saalfelden.
Sun-Mi Hong
Met minimale klanken en horten en stoten zoeken de vier muzikanten contact met elkaar. Langzaam ontstaat een onstuimig ritme en een vrij klankenpatroon. Voor alle vier is er ruimte, zonder ook maar een spoor van hiërarchie. Saxofonistes Amalia Dahl op alt en Camila Nebbia op tenor kringelen met vurige melodielijnen om elkaar heen, maar krijgen ook afzonderlijk alle ruimte. Celliste Elisabeth Coudoux komt vooral tijdens de rustigere momenten sterker naar voren, terwijl Sun-Mi Hong met haar invoelbare ritmiek waakt en stuurt. Pas na 35 minuten ontstaat er even ruimte voor applaus. Met een subtiel en zorgvuldig afgewogen stuk wordt de finale ingezet. Een prachtig einde van de eerste dag.
Cuong Vu speelt even in
DE KLUIZENAAR
Vrijdagmorgen voert de festivalroute naar een heel andere plek. Einsiedelei is het Duitse woord voor kluizenaarswoning. De Kluis van Palfen in Saalfelden is een van de laatste bewoonde kluizenaarshutten van Europa. Op 1.006 meter hoogte, aan de voet van het massief van het Steinernes Meer – de ‘Stenen Zee’ – biedt de plek een weids uitzicht over het bekken van Saalfelden. Sinds 1664 wordt de hut traditioneel door een kluizenaar bewoond. Sinds 2022 is dat de Duitser Alois Penninger. Zonder elektriciteit en stromend water woont hij hier, maakt hij kleine houtsnijwerken en onderhoudt hij contact met wandelaars. Deze vrijdagochtend krijgt hij al vroeg bezoek. Nog voor negen uur lopen trompettist Cuong Vu en saxofonist Chris Speed het steile pad omhoog. Het concert is gratis – in ruil voor een stevige wandeling.
Einsiedelei ochtendconcert
MUZIEK OP 1.006 METER
Om tien uur wordt het concert toepasselijk ingezegend. De klanken van trompet en tenorsaxofoon vullen de kleine ruimte discreet. Eerbiedige melodieën zweven vervolgens uit over het uitgestrekte dal. De combinatie van muziek, stilte en het adembenemende uitzicht geeft het concert bijna iets religieus. Hier is geen groot podium nodig. De bergen doen het decorwerk zelf.
Brique met „La danse du béton“
BRIQUE
De Franse pianiste en fluitiste Eve Risser is van veel muzikale markten thuis. In 2023 won ze de Paul Acket Award. Volgens een jurylid is zij “een eigentijdse componist die het idioom van de moderne muziek verkent en uitbreidt” en van grote betekenis voor de Europese geïmproviseerde scene. Haar poëtische spel is percussief en fysiek en beweegt zich van solo tot groot orkest. Eerder zagen we haar met het eclectische twaalfkoppige Red Desert Orchestra; nu treffen we haar met het project La danse du béton en Brique.
Eve Risser
RISSER EN HAAR MUZIKALE BOUWSTENEN
Eve Risser zit achter een Nord Stage 2, waarin orgel, piano en synthesizer samenkomen, maar ze loopt ook fluitend door de concerthal – letterlijk, want zelfs achter in de zaal duikt ze met haar instrument op. Brique bestaat verder uit Luc Ex op akoestische basgitaar en drummer Francesco Pasticaldi. Samen bouwen ze een wereld van onweerstaanbare ritmes en explosieve klanken. Zangeres Bianca Iannuzzi citeert uit poëzie van onder anderen Alda Merini, Louise Glück en Walt Whitman en zingt met haar prachtige stem in het Frans, Engels, Italiaans en Duits. Eve Risser laat opnieuw op geheel eigen wijze horen hoe muziek rechtstreeks het hart kan raken.
Saxofoniste en componiste Yvonne Moriel met een nieuwe band en een nieuwe compositie
STRANGE MOTION
Het officiële openingsconcert van het hoofdpodium is voor de Tiroolse saxofoniste en fluitiste Yvonne Moriel, die in 2024 werd uitgeroepen tot ‘Beste Nieuwkomer’ bij de Oostenrijkse Jazzprijs. Met Strange Motion presenteert ze de traditionele compositieopdracht van het festival. Samen met haar sextet – Manu Mayr, Antonis Anissegos, Miriam Adefris, Toma Gouband en Max Andrzejewski – gaat ze op zoek naar wat er ontstaat wanneer zes individuen één geheel proberen te worden. De muzikanten brengen zeer uiteenlopende ervaringen en muzikale achtergronden mee. Juist daarin zit de spanning: in de voortdurende poging om vanuit verschillen iets gemeenschappelijks te ontwikkelen. Openheid en nieuwsgierigheid vormen de motor van de muziek.
Henriette Eilertsen met haar trio
MODER EN DE ONWEERSTAANBARE GROOVE
Vorig jaar leerden we in Oslo de Noorse fluitiste en componiste Henriette Eilertsen kennen als iemand die duidelijk nieuwsgierig van geest is. Haar trio met drummer Øystein Aarnes Vik en de Zweedse cellist Joel Ring is onveranderd, maar Eilertsen heeft nieuw werk meegenomen. Het thema: moeder. Ruimtelijk en meditatief opent ze het concert. Fluit, gestreken cello en creatief slagwerk vloeien verfijnd in elkaar over.
Henriette Eilertsen Trio met rijke structuren
VERDOMDE DROMEN
Het stuwende Darn den Draumen – vrij vertaald iets als ‘verdomde droom’ – krijgt een onweerstaanbare groove waaromheen Eilertsen blijft cirkelen. De intensiteit zwelt langzaam aan. De cello van Ring krijgt een fraaie elektronische twist, Aarnes Vik voegt percussieve accenten toe, maar de groove blijft onverminderd overeind. Er klinkt muziek van het album Moder, maar het publiek krijgt ook een nieuw lied voorgeschoteld. Het is fascinerend om te horen hoe gevarieerd een trio met slechts deze instrumentatie kan klinken. De rijke structuur van de cellist en de out-of-the-box-percussie van de slagwerker vormen een stevige ondergrond voor het melodieuze spel van Eilertsen.
Marta Sanchez Quartet
BEFORE THE BLOOM
Terwijl de natuur zich langzaam opmaakt voor haar naderende verval, bloeit het kwintet van Marta Sanchez in Saalfelden juist helemaal op. Kort na haar verhuizing van Madrid naar New York in 2011 richtte de pianiste haar kwintet op. Voor deze avond wordt het gezelschap uitgebreid met trompettist Cuong Vu. Sanchez houdt van melodieën, maar vindt harmonie minstens zo belangrijk. Met Before the Bloom strooit ze rijkelijk met fraaie akkoorden, ritme en harmonie, toegankelijk voor een breed publiek. Dat publiek laat zich niet onbetuigd: zelfs tussen de nummers door klinkt enthousiast applaus. Het Marta Sanchez Quintet met gast blijkt daarmee het rustpunt van de avond. Stilte voor de storm.
You’re What’s for Dinner
YOU’RE WHAT’S FOR DINNER
Die storm komt in de vorm van een gelegenheidsformatie, samengesteld door drummer Jim Black. Het geplande concert van Andreas Schaerer en Daniel Garcia kan geen doorgang vinden. Maar met zo’n grote familie van improviserende musici ‘in huis’ hoeft een vervangend programma geen probleem te zijn. Zo ontstaat een tot nu toe eenmalige groep. Vanuit een chaotische start groeit ter plekke een structuur waaruit geheel spontaan muziek ontstaat. Een unieke internationale mix van muzikanten wordt niet alleen een exclusief festivalproject, maar vooral een organisch speelplein voor muzikale verbindingen.
Jim Black met zijn gelegenheidsband
TRIP
Op het podium ontvouwt zich een psychedelische trip. Stemmen, snaren, elektronica en blaasinstrumenten versmelten tot een super-improvisatiespektakel dat slechts één keer te horen zal zijn. Hier is muziek geen eindproduct, maar een proces. Van spektakel naar verstilling en weer terug, zonder onderbreking. De collectieve energie is krachtig genoeg om ook na afloop nog even te blijven hangen. Er wordt nagepraat. En dan zit de tweede festivaldag erop.
Op naar dag drie en vier…
JAZZFESTIVAL
SAALFELDEN 2026
Saalfelden (O)
20 – 23 augustus 2026
Tekst en fotografie: Ella & Eddy Westveer
DONDERDAG 20 AUGUSTUS 2026
LE CUMBINATE
Rossella Di Donna – zang, ukulele
Federica Guido – saxofoon
Sabrina De Mitri – saxofoon
Lucia Chezza – gitaar
Maria Cristina Tanzi – bas
Marta Chiara Maggioni – percussie
ITALEE
Italee – zang
Vitus Denifl – saxofoon, percussie
David Saudek – trompet, flugelhorn
Raphael Schwarzacher – zang, gitaar
Florian Fürhapter – gitaar
Martin Forster – bas
David Ronacher – toetsen, orgel
Thomas Mantl – drums
LAVA QUARTET
Almut Kühne – zang
Jordina Millà – piano
Gonçalo Almeida – contrabas
Wieland Möller – drums, percussie, gongs
MEL*E
Viola Hammer – keys, synths
Judith Ferstl – bass, bass synth
Judith Schwarz – extended drums
DAUGHTERDAUGHTER
Amalia Dahl – altsaxofoon
Camila Nebbia – tenorsaxofoon
Elisabeth Courdoux – cello
Sun-Mi Hong – drums
VRIJDAG 21 AUGUSTUS 2026
BRIQUE „LA DANSE DU BÉTON“
Bianca Iannuzzi – zang
Eve Risser – piano, fluit
Luc Ex – basgitaar
Francesco Pastacaldi – drums
YVONNE MORIEL „STRANGE MOTION“
Yvonne Moriel – saxophone
Antonis Anissegos – keys
Miriam Adefris – harp
Manu Mayr – bass
Toma Gouband – drums
HENRIETTE EILERTSEN TRIO “MODER”
Henriette Eilertsen – fluiten
Joel Ring – cello
Øystein Aarnes Vik – drums
MARTA SANCHEZ QUINTET „BEFORE THE BLOOM“
Alex LoRe – altsaxofoon
Roman Filiu – tenorsaxofoon
Marta Sanchez – piano
Kanoa Mendelhall – bas
Mark Whitfield Jr – drums
gast: Cuong Vu – trompet
YOU’RE WHAT’S FOR DINNER
Jim Black – drums
Almut Kühne – zang
Jonathan Goldberg – gitaar
Chris Speed – tenorsaxofoon, clarinet
Zanshin – zang
Henriette Eilertsen – fluiten
Ingebrigt Håker Flaten – contrabas
