Jazz achter open deuren in Mechelen
Jazz at home 2026
Artan Buleshkaj (LOCATIE 2)
Ramon van Merkenstein Trio (LOCATIE 13)
Rinnert Van Ranst Quartet (LOCATIE 16)
OPEN DEUREN, OPEN OREN
We zijn in het mooie Mechelen, op het tweede weekend van september, wanneer ook Open Monumentendag de stad in zijn greep heeft. Zo’n vierhonderd beschermde panden en gebouwen telt Mechelen, waarvan er vele tientallen hun deuren openen voor bezoekers. Maar wij komen voor een ander soort erfgoed: jazz. Twintig adressen zetten die zondag hun deuren open voor evenzoveel ensembles, die elk drie concerten van 45 minuten spelen. Wie even rekent, komt uit op maar liefst 45 uur muziek. De formule is eenvoudig en aantrekkelijk: kies drie verschillende adressen en bezoek op elk daarvan één concert. Zo ontstaat vanzelf een muzikale wandeling door Mechelen, met telkens een andere huiskamer als podium. En de ontvangst is minstens zo huiselijk als de locaties: er staat een glas klaar en soms is er een hapje. De bewoners stellen hun woonkamer beschikbaar, de organisatie zoekt er een passend ensemble bij. Soms is dat een solist, soms een groter gezelschap. En waar een piano of vleugel staat, wordt die vanzelfsprekend efficiënt benut.
Bassist van Ramon van Merkenstein
ZOUTWERF EN ZACHTE KLANKEN
Ons eerste concert brengt ons naar de Zoutwerf, een van de oudste én mooiste plekken van de stad. Op nummer 3 stond aan de voormalige loskade aan de Dijle, midden in de autoluwe historische binnenstad, oorspronkelijk een brouwerij. Drij Koningen dateert uit 1647, maar kreeg in 1775 de naam De Kevie, naar een vogelkooi. Na de zware bombardementen van 1944 werd het pand in 1952 volledig heropgebouwd naar het oorspronkelijke historische model. We bevinden ons dus midden in beschermd erfgoed. Mooi meegenomen, al kwamen we natuurlijk voor iets anders. Ramon van Merkenstein, de Nederlandse contrabassist, componist en bandleider die zich in Brussel heeft gevestigd, vormt hier een trio met de Italiaanse gitarist Gabriele di Franco en de Vlaamse drummer Lieven Venken. In Shadow Song, dat via een intermezzo overgaat in Reflecting, ontvouwt zich melodische moderne jazz met fraaie interactie en een prachtig geluid. Het publiek luistert aandachtig. Delicaat drumwerk en elegante, smaakvolle gitaarlijnen boetseren de muziek tot een welgevormde openingssuite.
Het in Brussel gevestigde Ramon van Merkestein Trio
WERELDPREMIÈRE AAN DE DIJLE
Het derde nummer krijgt aan de Zoutwerf een bijzonder tintje: het is een wereldpremière. Een zielroerende, gestreken bas opent het stuk, waarna gitaar en drums een betekenisvolle dialoog aangaan. In Porte Manteau vloeit de blues langzaam over in een groovy vorm van moderne jazz. Het trio zoekt niet naar effectbejag, maar naar samenhang en onderlinge spanning. Het concert eindigt met een ingetogen climax die zichtbaar en hoorbaar raakt: Dazzle Dew, een nummer van het eerste album. Een fraai slot van een concert waarin de drie musici elkaar voortdurend ruimte geven en de historische kamer zich vult met klanken die nergens hard hoeven te duwen om binnen te komen.
Rinnert Van Ranst Quartet
JONGE MUSICI, EEN EIGEN STEM
Daarna gaat het naar ’t Vlietje, de ‘kaderwinkel’, het voormalige huis van kunstschilder Ignace Kennis. Bijna twintig jaar geleden kregen de huidige eigenaars het pand in handen. Ze lieten het renoveren, maar behielden de begane grond in de oorspronkelijke staat, inclusief ruimte om te exposeren én te concerteren. Hier speelt het Rinnert Van Ranst Quartet, dat ontstond in de aanloop naar de Dragon Jazz Contest en die wedstrijd als band won. Gitarist Rinnert Van Ranst, pas 21, wordt omringd door Cyriel Vanhoutte op trompet, Xander Claeys op basgitaar en Oskar Slabbinck op drums. Het is hun tweede set van de middag en de eerste indruk is wat ongemakkelijk. Vier jonge musici zitten op een stoel, tamelijk introvert en zonder veel oogcontact met het publiek. De standards zitten duidelijk in hun systeem, maar worden aanvankelijk nogal braaf gespeeld. Na I’ll Be Seeing You – een nummer dat ook regelmatig bij begrafenissen klinkt – volgt een eigen compositie die meer gevoel van een eigen gezicht laat horen. Toch komt het nog niet helemaal uit de verf. Een kleine toelichting van Van Ranst is voor ons althans nauwelijks verstaanbaar. Hier valt met wat meer podiumprésence nog veel te winnen. Met Coltranes My Favorite Things wordt de set afgesloten. We zijn vooral benieuwd waar deze vier mannen over vijf jaar muzikaal zullen staan.
Rinnert Van Ranst won met zijn kwartet Dragon Jazz Contest 2026
GITAAR À LA MONK
Het derde concert speelt zich af in Galerie M en vormt een heel andere uitdaging. Een ode aan Thelonious Monk brengen op gitaar ligt immers niet voor de hand. Monk schreef hoofdzakelijk voor piano, maar zijn composities zijn zo geconstrueerd dat ze zich uitstekend laten vertalen naar verschillende instrumenten en jazzbezettingen. Bill Frisell en Miles Okazaki gingen hem op gitaar al voor. Ook gitaristen als Jesse van Ruller en Lage Lund wonnen eerder een Thelonious Monk Award, maar dat staat natuurlijk geheel los van Monks muziek. In Mechelen neemt de in Kosovo geboren Gentse gitarist en componist Artan Buleshkaj de uitdaging solo aan. Gitaar à la Monk, noemt hij zijn programma. Alles uit het hoofd. Ooit dacht hij dat Monk spelen op gitaar eigenlijk niet mogelijk was. Maar de inspiratie is zo groot dat het onmogelijke toch mogelijk wordt. Hij opent met Stuffy Turkey, kennelijk met een knipoog naar Stuffy van saxofonist Coleman Hawkins, waarna Think of One draait om een herhaalde noot en een speelse harmonische structuur.
Artan Buleshkaj in Galerie M
MONK OP VERZOEK
We bevinden ons bovendien bijna in de positie van een verzoekprogramma. Buleshkaj stelt zijn programma ter plekke samen. Niet alle stukken zijn vooraf opnieuw opgefrist of gerepeteerd, en juist dat maakt het spannend. Ruby, My Dear, een van Monks meest romantische jazzballads, is een eerbetoon aan Ruby Richardson, zijn eerste grote jeugdliefde én de beste vriendin van zijn oudere zus. Daarna volgen onder meer Brake’s Sake en Misterioso, Monks eerste blues, die hij in 1948 voor het eerst opnam. We See kreeg bij Monk door de jaren heen verschillende namen: het heette aanvankelijk Manganèse en later Weetee, een verkleinnaam voor zijn nicht Evelyn. Let’s Cool One laat zich horen als een hoekige, swingende bebopcompositie. Let’s Call This is dan weer eigenzinnig, raadselachtig en minimalistisch, met dissonante akkoorden en onverwachte stiltes. Met Straight, No Chaser eindigt het laatste concert van deze muzikale middag.
Artan Buleshkaj speelt Monk
DRIE DEUREN, DRIE WERELDEN
Drie concerten, drie locaties en drie heel verschillende muzikale ervaringen. Van de verfijnde interactie van Ramon van Merkenstein, Gabriele di Franco en Lieven Venken via de zoekende jonge energie van het Rinnert Van Ranst Quartet naar de geconcentreerde Monk-vertaling van Artan Buleshkaj: Jazz at Home maakt van Mechelen voor één zondag een aaneenschakeling van kleine podia. Achter voordeuren, in historische kamers en galerieruimtes klinkt muziek die je op deze manier nergens anders hoort. De organisatie kijkt dan ook terug op een geslaagde 21ste editie van Jazz at Home. En misschien is dat precies de kracht van het festival: je komt niet alleen voor de muziek, maar ontdekt en passant ook de stad – telkens door een andere deur.
FESTIVAL JAZZ AT HOME
Mechelen (B)
11, 12 en 13 september 2026
Tekst en fotografie: Ella & Eddy Westveer
JAZZ AT HOME
13 september 2024
(gezien)
ARTAN BULESHKAJ
Gitaar à la Monk
Galerie M (locatie 2)
Artan Buleshkaj – gitaar
RAMON VAN MERKENSTEIN TRIO
Sven Janssens (locatie 13)
Ramon van Merkenstein – contrabas
Gabriele di Franco – gitaar
Lieven Venken – drums
RINNERT VAN RANST QUARTET
Kris en Mia Michiels-De Wael (locatie16)
Rinnert Van Ranst – gitaar
Cyriel Vanhoutte – trompet
Xander Claeys – basgitaar
Oskar Slabbinck – drums
